Islandzka Partia Socjalistyczna jest partią robotniczą

Spotkanie członków Islandzkiej Partii Socjalistycznej, które odbyło się 19 stycznia 2019 r., zatwierdziło włączenie żądań Federacji Związków Zawodowych (Starfsgreinasambandið) wobec rządu do programu politycznego partii. Uchwała ta potwierdza to, co jest zawarte w programie partii, że Islandzka Partia Socjalistyczna jest partią pracowników na Islandii.

Uchwała spotkania członków brzmi następująco:

ISLANDZKA PARTIA SOCJALISTYCZNA JEST PARTIĄ ROBOTNICZĄIslandzka Partia Socjalistyczna jest partią pracowników i wspiera walkę klasy robotniczej o lepsze warunki i sprawiedliwe społeczeństwo. Żądania klasy robotniczej powinny być formułowane w sposób demokratyczny w ramach związków zawodowych. W ten sposób wyraża się wola społeczeństwa, za którą opowiada się zarówno partia, jak i ruch. Rolą ruchu robotniczego jest forsowanie żądań klasy robotniczej wobec przedsiębiorstw i innych pracodawców. Jednak wspólną rolą ruchu i partii jest naciskanie na rząd i sektor publiczny w sprawie żądań klasy robotniczej. Z tego powodu Islandzka Partia Socjalistyczna przyjęła żądania członków związków zawodowych tworzących Federację Związków Zawodowych wobec rządu i włączyła je do swojego programu politycznego.Federacja Związków Zawodowych jest największą organizacją pracowników w ramach Islandzkiej Konfederacji Pracy (Alþýðusambandið). Jej żądania zostały zatwierdzone przez związki, które łącznie liczą prawie sześćdziesiąt tysięcy członków. Żądania Związku Pracowników Handlu (Verslunarmannasambandið) i VR (około 35 tysięcy dodatkowych osób) wobec rządu są dziś niemal identyczne z żądaniami Federacji Związków Zawodowych. Ponadto można się spodziewać, że inne związki i organizacje w ramach Islandzkiej Konfederacji Pracy poprą te żądania. Włączając żądania Federacji Związków Zawodowych wobec rządu do swojego programu politycznego, Islandzka Partia Socjalistyczna przyjmuje żądania około 135 tysięcy pracowników jako swoje własne.Żądania Federacji Związków Zawodowych są zgodne z programem Islandzkiej Partii Socjalistycznej. Program, który został opracowany przez losowo wybrane grupy członków w poszczególnych obszarach polityki, jest nadal aktualny. We wszystkich przypadkach program ten stanowi naturalne uzupełnienie żądań pracowników, a w wielu przypadkach program jest taki sam, ponieważ zarówno program partii, jak i żądania ruchu są kształtowane przez doświadczenia i oczekiwania zwykłych ludzi.

Zgodnie z tą uchwałą żądania Federacji Związków Zawodowych wobec rządu zostaną włączone do programu politycznego Islandzkiej Partii Socjalistycznej. Żądania brzmią następująco:

ŻĄDANIA FEDERACJI ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH WOBEC RZĄDU

Podwyżki płac, które zostały uzgodnione w ostatnich latach, bardzo nierównomiernie dotarły do pracowników na Islandii. Efekty wyrównawcze systemu podatkowego i świadczeń znacznie się zmniejszyły, a koszty mieszkaniowe gwałtownie wzrosły. Wspomniane zmiany w większym stopniu dotknęły osoby o niskich dochodach niż inne. Dlatego też członkowie związków należących do Federacji Związków Zawodowych Islandii jednoznacznie domagają się, aby rząd wziął odpowiedzialność za poprawę warunków poprzez przegląd systemu podatkowego i świadczeń oraz podjęcie szeroko zakrojonych działań w zakresie mieszkalnictwa. Dziesiątki tysięcy członków uczestniczyło w formułowaniu żądań i panuje powszechna zgoda, że w nadchodzących negocjacjach płacowych uwaga powinna być skierowana na rząd.

PodatkiNajniższe płace zostaną zwolnione z podatku poprzez podwojenie ulgi osobistej, która następnie będzie stopniowo zmniejszana wraz ze wzrostem dochodów, tak aby obniżka podatków dla grup o niskich i średnich dochodach była finansowana m.in. z wyższych składek podatkowych od osób o najwyższych dochodach. Opodatkowanie systemu podatku dochodowego dla grup o niższych i wyższych dochodach będzie w ten sposób bardziej zbliżone do tego, co jest praktykowane w krajach nordyckich. Uzgodniona ulga osobista musi podążać za rozwojem płac, aby efekty wyrównawcze systemu podatkowego i świadczeń nie zmniejszały się stopniowo, jak to miało miejsce w ostatnich dziesięcioleciach.

Właściciele kapitału nie zostaną zwolnieni z odpowiedzialności, a podatek od zysków kapitałowych zostanie podniesiony do poziomu zgodnego z tym, co jest praktykowane w krajach nordyckich. Właściciele kapitału nie zostaną również zwolnieni z płacenia podatku lokalnego. Należy również zrewidować podatek od nieruchomości, aby nie zmieniał się gwałtownie wraz ze wzrostem cen mieszkań na rynku i w ten sposób nie stał się nadmiernie uciążliwy dla zwykłych pracowników, którym udało się sfinansować zakup mieszkania. Taki brak podstaw jest niedopuszczalny.

Sprawy mieszkanioweNależy podjąć ogólnokrajowe działania w zakresie mieszkalnictwa, porównywalne pod względem skali i wpływu do dawnego systemu mieszkań pracowniczych. Należy podjąć wspólne wysiłki rządu, samorządów i funduszy emerytalnych, aby to zrealizować. Należy rozważyć rozwiązania przewidujące finansowanie systemu mieszkań pracowniczych poprzez bezpośrednie dotacje państwowe (np. dotacje początkowe z Funduszu Kredytów Mieszkaniowych – Íbúðalánasjóður), poprzez specjalną składkę płaconą przez pracodawców, poprzez inwestycje funduszy emerytalnych lub kombinację wszystkich tych metod. Należy rozważyć możliwość negocjacji w sprawie ponownego przeznaczenia już uzgodnionych podwyżek składek na fundusze emerytalne na rozwój mieszkalnictwa. Samorządy wniosą swój wkład poprzez udostępnianie gruntów i nadanie projektowi specjalnego priorytetu w pracach planistycznych. Pracownicy otrzymają zwiększone uprawnienia do przeznaczania dodatkowych oszczędności emerytalnych na zakup nieruchomości i spłatę kredytów hipotecznych. Należy zapewnić, aby dotacje początkowe były wykorzystywane w całym kraju, a Bjarg i inne społeczne spółdzielnie mieszkaniowe budowały mieszkania w całym kraju.

Należy wykorzystać pracę już wykonaną w ramach Bjarg, ale należy również rozważyć inne rozwiązania, które mogą wspierać cele Bjarg poprzez inne źródła dochodów. Celem będzie zapewnienie co najmniej 1250 nowych mieszkań rocznie, oraz aby grupy o średnich dochodach oraz pracownicy fizyczni i osoby o niskich dochodach z wysokimi zarobkami z nadgodzin miały dostęp do mieszkań powstałych w ramach takich działań. Należy rozważyć możliwości funduszy emerytalnych w zakresie ukierunkowanego wspierania budownictwa mieszkaniowego.

Należy wprowadzić zmiany w otoczeniu prawnym rynku najmu w celu ograniczenia krótkoterminowego wynajmu mieszkań na potrzeby turystyki. Podwyżki czynszów i kaucje płacone przez najemców zostaną jasno ograniczone. Umowy najmu będą zazwyczaj długoterminowe, a stałe dotacje publiczne dla organizacji najemców zostaną uregulowane prawnie. Należy rozszerzyć zakres ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, tak aby obejmowała ona więcej form prawnych niż obecnie; spółdzielnie mieszkaniowe będą mogły działać na rynku najmu i ubiegać się o dotacje początkowe od państwa. Ustawy o mieszkaniach socjalnych zostaną dostosowane do bardziej zróżnicowanych form spółek najmu.

Należy dostosować ocenę zdolności kredytowej do zdolności płatniczej. W ocenie zdolności kredytowej instytucji finansowych należy w pełni uwzględnić to, ile osoby były w stanie zapłacić za czynsz w tym samym roku, do którego odnosi się złożone zeznanie podatkowe. Należy zapewnić równość między regionami kraju w tym zakresie. Należy szczególnie poprawić sytuację mieszkaniową osób na obszarach wiejskich, m.in. poprzez zwiększenie dostępności mieszkań w przystępnych cenach, zwłaszcza dla tych, którzy mieszkają w tzw. zimnych regionach. Należy zapewnić zwiększoną pomoc dla osób kupujących pierwsze mieszkanie.

Wsparcie mieszkaniowe (dodatki mieszkaniowe i odsetkowe) zostanie znacznie wzmocnione. Zostaną zmniejszone redukcje świadczeń z powodu dochodów i majątku.

Ubezpieczenia społeczne i świadczeniaZostaną podniesione zasiłki na dzieci i zmniejszone redukcje świadczeń, tak aby redukcje nie miały wpływu poniżej minimalnych dochodów, a progi redukcji następnie podążały za rozwojem płac. Należy również podnieść dodatki odsetkowe i mieszkaniowe oraz zmniejszyć redukcje świadczeń z powodu dochodów i majątku.

Podkreśla się, że osoby niepełnosprawne i osoby starsze powinny korzystać z tych samych podwyżek warunków, co pracownicy na ogólnym rynku pracy. Należy znacznie zmniejszyć wpływ redukcji świadczeń dla emerytów i osób niepełnosprawnych w systemie ubezpieczeń społecznych. Należy zaprzestać ingerencji sektora publicznego w fundusze, które pracujący ludzie budowali przez lata w celu poprawy swoich warunków życia, tak aby nie subsydiowały one usług socjalnych i podstawowych filarów, które powinny być w gestii sektora publicznego.

Oprocentowanie i indeksacjaIndeksacja kredytów konsumenckich zostanie zniesiona, jednocześnie zapobiegnie się przenoszeniu kosztów kredytu z powrotem na kredytobiorców innymi drogami. Element mieszkaniowy zostanie usunięty z ustaw o oprocentowaniu i indeksacji. Bank Centralny będzie wspierał obniżanie stóp procentowych, a na oprocentowanie kredytów mieszkaniowych zostanie nałożony limit, aby osiągnąć warunki oprocentowania porównywalne z tymi, które są praktykowane w krajach sąsiednich.

Urlop rodzicielskiNależy wydłużyć urlop rodzicielski dla obojga rodziców do łącznie 18-24 miesięcy, aby zniwelować lukę między urlopem rodzicielskim a przedszkolem i zapewnić rodzinom z dziećmi lepsze życie. Dozwolone będzie, aby jedno z rodziców wykorzystało cały przysługujący urlop, jeśli drugie rodzic jest całkowicie wykluczone z możliwości skorzystania z niego, np. z powodu śmierci, zapłodnienia in vitro, zakazu wjazdu do kraju lub niemożności obecności rodzica z innych nieuniknionych przyczyn.

Sprawy socjalneOpieka zdrowotna musi być dostępna dla wszystkich, niezależnie od statusu ekonomicznego i miejsca zamieszkania. Należy opracować jasną politykę zdrowotną, a opieka zdrowotna powinna być prowadzona przez sektor publiczny, a nie podlegać siłom rynkowym. Udział społeczeństwa w kosztach systemu opieki zdrowotnej jest niezwykle uciążliwy dla osób o niższych dochodach, a zwłaszcza dla osób spoza obszaru stołecznego, które muszą korzystać z usług daleko od miejsca zamieszkania, ponosząc straty w pracy i koszty podróży, z powodu racjonalizacji w instytucjach państwowych w ostatnich dziesięcioleciach. Należy znacznie zmniejszyć udział społeczeństwa w kosztach systemu opieki zdrowotnej i utworzyć stanowisko rzecznika praw pacjenta. Należy zwiększyć liczbę miejsc w placówkach opiekuńczych w całym kraju.

Sprawy edukacyjneNależy znacznie zwiększyć edukację na temat praw i obowiązków na rynku pracy i włączyć ją do podstawy programowej szkół podstawowych i średnich. Należy również wymagać minimalnej wiedzy pracodawców na temat warunków płacowych przed udzieleniem pozwolenia na założenie i prowadzenie firmy. Należy wzmocnić system edukacji w kontekście zmian na rynku pracy, w tym wzmocnić kształcenie zawodowe i zapewnić finansowanie dla centrów kształcenia ustawicznego i Funduszu Edukacyjnego (Fræðslusjóður).

Naruszenia na rynku pracyNależy wzmocnić ramy prawne w celu zwalczania naruszeń na rynku pracy, a naruszenia układów zbiorowych pracy powinny być jasno penalizowane, a kary pieniężne za takie naruszenia uregulowane prawnie. Należy zwiększyć uprawnienia związków zawodowych do gromadzenia danych w firmach oraz uprawnienia do nakładania kar pieniężnych. Należy ustanowić jasne procedury komunikacji związków zawodowych z właściwymi instytucjami publicznymi w przypadku konieczności zamknięcia firm z powodu poważnych naruszeń praw pracowników.

Należy wzmocnić kontrolę związków zawodowych w miejscach pracy, a także ustanowić regularną i znacznie wzmocnioną współpracę związków zawodowych z Państwową Inspekcją Pracy (Vinnueftirlit ríkisins), Urzędem Pracy (Vinnumálastofnun), Dyrektorem Podatkowym (Ríkisskattstjóri), policją, inspekcją sanitarną i innymi organami nadzoru w związku z naruszeniami wobec pracowników w zakresie wypłat wynagrodzeń, warunków pracy i zakwaterowania.

Należy połączyć Urząd Pracy i Państwową Inspekcję Pracy w jedną silną instytucję z wystarczającymi środkami finansowymi do pełnienia funkcji nadzorczych. Należy zwiększyć nadzór rządu nad instytucjami, które zgodnie z prawem są odpowiedzialne za monitorowanie naruszeń na rynku pracy.

Należy przestrzegać międzynarodowych konwencji dotyczących handlu ludźmi, a plan działania powinien zostać zatwierdzony i sfinansowany.

Należy w jasny i odpowiedzialny sposób zająć się problemem „kennitöluflakk” (nielegalnego przenoszenia numerów identyfikacyjnych firm), aby go powstrzymać.

InneNależy skorygować nierówności w miejscu zamieszkania poprzez poprawę transportu, wyrównanie kosztów mieszkaniowych i inne środki.

Należy zwiększyć elastyczność zakończenia kariery zawodowej, tak aby zmniejszenie wymiaru pracy i wcześniejsze lub późniejsze wycofanie się z rynku pracy było realną opcją, w zależności od preferencji osób. Osobom wykonującym ciężką pracę fizyczną lub umysłową należy umożliwić wcześniejsze zakończenie pracy.

Należy wzmocnić Urząd ds. Równości (Jafnréttisstofa) i zapewnić finansowanie na egzekwowanie przepisów dotyczących certyfikacji równych płac, w tym nadzoru. Dyskryminacja ze względu na obywatelstwo, kraj pochodzenia lub język powinna być uwzględniona w certyfikacji równych płac.

Należy poprawić dostęp osób ubiegających się o azyl do rynku pracy.