Innvistum grunnþjónustu og skynsemi í fjármálum borgarinnar

Fjármála- og innvistunarstefna Sósíalistaflokks Íslands byggist á einfaldri hugsun: sameiginlegir innviðir eiga að þjóna almenningi og eiga því ekki að vera markaðsvæddir eða miðast af sérhagsmunum. Reykjavíkurborg á að vera sterkur, sanngjarn og ábyrgur vinnuveitandi, sem stendur vörð um grunnþjónustuna og tryggir að fjármunir borgarbúa nýtist í þeirra þágu. Á meðan borgin sinnir ekki grunnþjónustu sinni sem skyldi í lykil málaflokkum er óásættanlegt að hún skili margra milljarða afgangi, meðal annars með sölu eigna og bókhaldslegum tilfærslum. Forgangsröðunin á að vera skýr: fyrst á að tryggja góða og aðgengilega grunnþjónustu fyrir borgarbúa. Það á ekki að byggja rekstur borgarinnar á niðurskurði eða sölu á sameiginlegum verðmætum.

1. Útsvar á fjármagnstekjur – Skattleggjum hina ríku til jafns við hinn almenna launamann

Fjármagnstekjuskattur á Íslandi er lægstur af Norðurlöndunum og ekkert útsvar er af fjármagnstekjum einstaklinga. Þetta leiðir til þess að sveitarfélögin fara á mis við tugi milljarða árlega. Ef sú upphæð rynni til sveitarfélaga hefði Reykjavíkurborg fengið 18 milljarða árið 2023 frá efnuðustu einstaklingum landsins, en mikill meirihluti fjármagnstekna koma frá efstu tekjutíundinni. Það er sjálfsagt réttlætismál að hinir ríkustu greiði jafn mikið til nærsamfélagsins og venjulegt launafólk.

2. Snúum við útvistunar- og láglaunastefnu nýfrjálshyggjunnar

Reykjavík er stærsti vinnuveitandi landsins og hefur ríkulega ábyrgð sem slíkur. Við viljum snúa við útvistunar- og láglaunastefnu nýfrjálshyggjunnar og gera borgina að leiðandi afli í baráttunni gegn misrétti á vinnumarkaði. Að borgin nái aftur stjórn á eigin innviðum, hætti að byggja rekstur sinn á láglaunastefnu og útvistun sem hefur þær afleiðingar fyrir láglaunafólk og aðflutt vinnuafl að þau njóta ekki sömu réttinda og starfsfólk borgarinnar og fær í mörgum tilvikum lægri laun frá einkaaðilum sem sjá um útvistaða þjónustu. Útvistun til einkafyrirtækja gengur í berhögg við inngildingarstefnu borgarinnar og ýtir beinlínis undir aðskilnað og útilokun því starfsfólkið er ekki hluti af vinnustaðasamfélagi borgarstarfsfólks. Endurskoða þarf innkaupastefnu borgarinnar til að sporna við þessari þróun.

3. Innvistum þjónustu – hættum gervi samkeppni sem skilar engu

Reykjavíkurborg á að hætta að bjóða sífellt út verkefni sem hún hefur getu, þekkingu og innviði til að sinna sjálf. Malbikun og vegaviðhald eru eitt skýrt dæmi um verkefni þar sem borgin getur hæglega nýtt eigin getu og innviði í stað þess að setja verkefni í útboð sem eru að skila sér í lélegri gæðum og vaxandi kostnaði. Til þess að ná þessu markmiði þarf að endurskoða samnings- og innkaupareglur borgarinnar og nýta betur þær heimildir sem felast í regluverki EES, þar á meðal svokallaða Teckal-undanþágu, sem gerir borginni kleift að sinna verkefnum innan eigin vébanda eða í samstarfi við eigin félög í almannaþágu. Áður fyrr sinnti borgin mun fleiri verkefnum en nú og gerði það betur, við getum gert það aftur.

4. Kjörnir fulltrúar eiga ekki að vera hálaunaðir atvinnupólitíkusar

Borgarfulltrúar eru kjörnir til að vera málsvarar borgarbúa ekki hálaunaðir atvinnupólitíkusar. Staðreyndin er hins vegar sú að laun þeirra eru langtum hærri en meðallaun Íslendinga sérstaklega þegar aukagreiðslur fyrir nefndar- og stjórnarsetu eru teknar inn. Við viljum afnema aukagreiðslur til kjörinna fulltrúa sem nema 120 milljónum á ári og auka gagnsæi um allar greiðslur sem fylgja öðrum trúnaðarstörfum. Sama á við um sviðsstjóra og aðra æðstu stjórnendur borgarinnar, en launakjör þeirra eru ákveðin af Kjaranefnd sem eru hvergi opinber almenningi. Við viljum aukið gagnsæi, aðhald og jöfnuð í launastefnu borgarinnar.

5. Lýðræðisleg stjórn á dótturfyrirtækjum borgarinnar

Dótturfyrirtæki borgarinnar eiga að lúta skýrri lýðræðislegri stjórn kjörinna fulltrúa. Það er ekki ásættanlegt að fyrirtæki í eigu borgarbúa á borð við Veitur taki stórar ákvarðanir um gjaldskrárhækkanir eða þjónustu án raunverulegs samráðs við eigendur sína, það er að segja borgina og kjörna fulltrúa hennar. Hækkanir á gjaldskrám stofnanna í opinberri eigu sýna að styrkja þarf pólitískt og lýðræðislegt aðhald með fyrirtækjum í eigu borgarinnar. Fyrirkomulag stjórnar á félögum sem sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu fara með í sameiningu þarf að taka mið af íbúafjölda. Hvert sveitarfélag fær sem dæmi einn fulltrúa í stjórn Sorpu bs. og Strætó bs. Þannig hefur Reykjavíkurborg takmörkuð áhrif á stefnu þessara lykil stofnana þrátt fyrir að íbúafjöldi og fjármagn séu margfalt á við hin sveitarfélögin.