Skóla- og frístundamál

1. Efla þarf stuðning innan skólanna

Allur stuðningur við börn skal veittur innan skólanna

Stuðningur verður að vera raunverulegur og fela í sér tafarlaust aðgengi að ólíkum sérfræðingum. Sérfræðingum á borð við talmeinafræðinga, sálfræðinga, þroskaþjálfa og atferlisfræðinga þarf að fjölga. Þeir eiga að vera með fasta viðveru innan veggja skólanna til að veita kennurum og starfsfólki leiðsögn eftir þörfum. Þannig er unnið í samræmi við þá grundvallarhugmynd að efla skólann sem faglega stofnun. Þegar unnið er með barnið í sínu nærumhverfi verður stuðningur mun skilvirkari. Aukin viðvera sérfræðinga stuðlar að samfelldari þjónustu og minnkar álag á foreldra þar sem meginþorri þjónustunnar er veittur á sama stað.

Áhersla á snemmtækan stuðning og forvarnarmiðaða nálgun

Mikilvægt er að unnið sé skipulega að því að innleiða fyrirbyggjandi starfshætti í skólum þar sem áhersla er á náms- og starfsaðstæður sem stuðla að vellíðan allra í skólanum. Aukin áhersla þarf að vera lögð á snemmtækan stuðning, skilvirk úrræði ásamt forvarnar- og áfallamiðaðri nálgun til þess að koma til móts við ólíkar þarfir barna, óháð greiningu. Slík nálgun er forsenda þess að skólinn sé raunverulegt jöfnunartæki.

Aukið samstarf sérfræðinga við starfsfólk á gólfinu

Til að tryggja farsæld barna er mikilvægt að samstarf milli sérfræðinga og kennara sé öflugra á öllum stigum. Kennarar eiga að geta leitað sér auðveldlega faglegrar ráðgjafar og aðstoðar til að geta komið betur til móts við þarfir barna. Sömuleiðis er nauðsynlegt að annað starfsfólk sem gegnir lykilhlutverki við að sinna þörfum barna, svo sem stuðningsfulltrúar, hafi aðgang að faglegri leiðsögn til þess að tryggja öryggi og velferð barnanna.

Þrýsta þarf á samstarf milli Reykjavíkurborgar og ríkisins til að stytta biðlista eftir þjónustu fyrir börn

Staðan á biðlistum er óásættanleg en í dag er staðan sú að úthlutun fjármagns til stuðnings er of oft bundinn við greiningar. Þrýsta þarf á aukna samvinnu við ríkið til að leysa þennan vanda. Koma þarf í veg fyrir tvíverknað í kerfinu, tryggja samfelldari þjónustu og tryggja að upplýsingar flytjist milli skólastiga og sveitarfélaga. Koma þarf til móts við aukna eftirspurn eftir inntöku í sérskóla, fyrir þau börn sem það þurfa.

2. Neyðarráðstöfun fyrir leikskólana

Fjölgun stöðugilda

Rýmka þarf ráðningarheimildir leikskóla eftir þörfum og tryggja þarf fjárframlög til samræmis við það. Treysta skal leikskólastjórum til að meta aukna ráðningarþörf eftir skráningu á vistunartíma barna. Leikskólaleið Reykjavíkurborgar hefur skapað hvata fyrir foreldra að stytta vistunartíma, en ljóst er að margir í ósveigjanlegum störfum munu ekki hafa kost á því. Fjöldi barna sem nýta lengri vistunartíma getur því orðið misjafn milli leikskóla. Því þarf að skapa sveigjanleika fyrir leikskólastjóra að auka ráðningar og tryggja að hlutfall milli barna og starfsfólks sé viðunandi á hverjum tíma.

Tekist á við manneklu á leikskólum

Erfitt er að fá fólk til þess að starfa í leikskólum og starfsmannavelta er mikil. Mikið álag er á starfsfólk leikskóla og til þess að takast á við þann vanda er nauðsynlegt að bæta starfsaðstæður. Töluvert meira brottfall er meðal ófaglærða leikskólastarfsmanna en leikskólakennara og það ber að hafa í huga þegar ráðist er í aðgerðir innan leikskólanna. Til að draga úr álagi í starfi þarf að endurhugsa fjölda barna á hvern starfsmann og tryggja undirbúningstíma fyrir ófaglært starfsfólk. Aukinn undirbúningur starfsfólks leikskóla býður upp á tækifæri til starfsþróunar, ígrundunar og hvíldar sem leiðir til aukinnar ánægju í starfi og þar með dregur úr líkum á kulnun. Bættar starfsaðstæður myndu minnka starfsmannaveltu og gera leikskólastarfið eftirsóknarverðara.

3. Laun og kjör starfsfólks skóla séu sanngjörn

Laun kennara þurfa að vera samkeppnishæf við það sem gerist á almennum markaði. Haldið verði áfram við þá vinnu sem er hafin við jöfnun launa á milli almenna og opinbera markaðarins með virðismati starfa. Kennaraskortur er viðvarandi og er staðan sú að ófaglærðir fylla í skarðið að stórum hluta. Grípa þarf til aðgerða til að laða fagfólk að störfunum. Samhliða þarf að tryggja að ófaglærðir leikskólastarfsmenn og stuðningsfulltrúar grunnskóla hafi alltaf kost á fullu starfi og bæta þarf laun þeirra. Við viljum að fólkið sem heldur kerfinu uppi sjái framtíð í starfinu og þá þarf að tryggja mannsæmandi laun.

4. Áhersla á færni í íslensku

Efla þarf íslenskukennslu barna með erlendan bakgrunn

Aðgengi að tungumálinu er undirstaða inngildingar inn í samfélagið. Brýnt er að endurskoða fyrirkomulag kennslu í íslensku sem annars tungumáls (ÍSAT). Fjölga þarf íslenskuverum til þess að koma til móts við þörf. Öll börn sem eru byrjendur í íslensku skulu hafa aðgang að íslenskuverum, en ekki aðeins frá 5. bekk eins og nú er. Auka þarf umfang og sveigjanleika náms innan íslenskuveranna svo börn af erlendum uppruna séu betur undirbúin fyrir almennt skólastarf. Skilyrði um uppfyllt hæfniviðmið úr íslenskuverum þarf að endurspegla námskröfur sem gert er ráð fyrir í heimaskóla að loknu námi í íslenskuveri. Jafnframt er nauðsynlegt að koma af stað reglubundnu eftirliti á starfsemi íslenskuveranna og framkvæmd ÍSAT-kennslu í heimaskólum til að tryggja samræmi og þar með aukinn jöfnuð.

Sameiginlegt átak til að efla lestur barna

Sameiginlegt átak er nauðsynlegt til þess að hvetja börn til aukins lesturs. Tryggja skal aðgengi barna að lesefni sem þau hafa áhuga á með auknu fjármagni til skólabókasafna. Aukið úrval af bókum myndi skapast við að tengja saman bókasafnskerfi borgarinnar við grunnskólana. Reykjavíkurborg á að beita sér fyrir valdeflingu barna í þessum málaflokki og hlusta á tillögur þeirra. Fræða þarf foreldra um mikilvægi lesturs og hvað þau geta gert til þess að styðja við börnin sín.

5. Jöfn tækifæri til íþrótta- og tómstundaiðkunar

Betra aðgengi barna að íþrótta- og tómstundaiðkun óháð efnahag

Frístundastyrkjakerfið þjónar ekki lengur þeim tilgangi sem lagt var upp með. Um leið og frístundastyrkurinn hækkar, hækka íþróttafélögin gjaldskrár sínar. Þetta viljum við stöðva með því að endurskoða kerfið heildstætt og meta út frá því til hvaða aðgerða er hægt að grípa. Þetta úrræði, sem átti fyrst og fremst að nýtast efnaminni heimilum, þjónar ekki lengur þeim tilgangi. Því er jafnræðis ekki gætt hvað varðar þátttöku barna og ungmenna í frístundastarfi heldur útilokar það enn börn og ungmenni frá efnaminni fjölskyldum. Þátttaka í hvers konar íþrótta- og tómstundastarfi er ein besta forvörnin til að koma í veg fyrir að ungmenni leiðist út í áfengis- og fíkniefnaneyslu auk þess að efla félagslegan þroska þeirra.

Aukin fræðsla um möguleika til íþrótta- og tómstundaiðkunar

Gera þarf öllum íþróttum jafnt undir höfði og auka vægi óhefðbundinna íþróttagreina og tómstunda (t.d. bogfimi, keilu, pílu, silfursmíði og tréverksnámskeiða). Í borginni er fjölbreytt og blómlegt íþróttastarf, sem er misjafnlega sýnilegt. Kynning á margbreytileika þess eykur líkurnar á að öll börn finni eitthvað við sitt hæfi. Íþrótta- og tómstundaiðkun er stór hluti af samfélagslegri þátttöku barna auk þess styður hún við inngildingu barna af erlendum uppruna. Borgin á að kynna til hlítar öll tækifæri til íþrótta- og tómstundaiðkunnar hvort heldur sem þau eru innan hverfa barnanna eða utan. Endurskoða þarf hvernig hægt er að færa íþrótta-, tómstunda- og félagsstarf meira inn í skólana, þar sem því er viðkomið og nýta þannig húsnæðið betur.

6. Hollari og ferskari skólamáltíðir

Allir leik- og grunnskólar Reykjavíkur eiga að reka eigin eldhús og ráða eigið matreiðslufólk. Í flestum leikskólum og mörgum grunnskólum er þessi þjónusta útvistuð í núverandi kerfi. Það hefur reynst bæði dýrara og skilar verri gæðum. Raunin er sú að margir skólastjórnendur velja útvistun vegna aðstæðna, ekki vegna þess að hún sé besti kosturinn. Einkafyrirtæki bjóða oft hagstæð kjör fyrsta árið, en hækka síðan verðið þegar skólinn er orðinn háður þjónustunni. Á sama tíma hafa kjör matreiðslufólks í skólum verið svo lök að erfitt er að halda í starfsfólk. Nýta á eldhús skólanna eftir fremsta megni til að börnin fái eins ferskan mat og hægt er. Í þeim skólum sem ekki eru með eldhús væri hægt að semja um samnýtingu eldhúss þess skóla sem næstur er.